Podczas pożaru dostępność wody gaśniczej jest jednym z czynników decydujących o bezpieczeństwie mienia i osób. Zapewniają ją zbiorniki przeciwpożarowe. Jakie przepisy i normy regulują ich budowę i użytkowanie?
Pożary większości obiektów można ugasić za pomocą wody dostarczanej z hydrantów wchodzących w skład sieci wodociągowej. Ich wydajność nie zawsze jednak jest wystarczająca. Problem ponadto może stanowić brak dostępu do instalacji lub jej awarie. Minimalizacja związanego z tym ryzyka jest możliwa dzięki zbiornikom przeciwpożarowym. Kiedy wykonanie takiej konstrukcji jest niezbędne? Jakie wymagania powinna spełniać? Jakie akty prawne regulują kwestie związane z ochroną przeciwpożarową i zbiornikami?
Zbiornik przeciwpożarowy – jakie normy o nim mówią?
W Polsce zagadnienia związane ze specyfikacją zbiorników przeciwpożarowych (https://pwlakomy.pl/oferty/zbiorniki-przeciwpozarowe-i-retencyjne/) i zastosowaniem tych konstrukcji są ściśle uregulowane prawnie. Źródłem przepisów na ten temat są przede wszystkim dwa akty. Pierwszy to Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Znajdziemy w nim m.in. informacje o tym, kiedy konieczne jest wykonanie zbiornika. Drugi akt to norma PN-B-02857:2017-04. Ten dokument określa szczegółowe wymagania, które muszą spełnić stosowane na cele ochrony przeciwpożarowej zbiorniki.
Pożary a zbiorniki przeciwpożarowe. Jakie wymagania muszą spełniać?
Zgodnie ze wspomnianym już Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, wykonanie zbiornika jest wymagane, jeśli spełniony zostaje przynajmniej jeden z poniższych warunków:
- nie ma dostępu do wody z sieci wodociągowej;
- sieć wodociągowa nie jest w stanie dostarczyć wystarczającej ilości wody;
- gaszenie pożarów w danym miejscu wymaga dostępu do stałej rezerwy wody;
- dostęp służb ratowniczo-gaśniczych do obiektu jest utrudniony przez uwarunkowania terenowe;
- istnieje wysokie ryzyko wystąpienia pożaru.
Według tych wytycznych zbiornik przeciwpożarowy jest więc niezbędny w obiektach takich jak zakłady przemysłowe, gospodarstwa rolne, infrastruktura do dystrybucji i składowania paliw, magazyny czy centra spedycyjne. By umożliwiły one efektywne gaszenie pożarów, muszą spełnić wymagania zawarte w normie PN-B-02857:2017-04. Dotyczą one m.in.:
- konstrukcji zbiorników (przede wszystkim szczelności i trwałości);
- głębokości (ze względu na możliwość sprawnego zasysania wody, powinna ona mieścić się w przedziale od 2 do 5 metrów);
- pojemności (musi wynosić co najmniej 50 metrów sześciennych);
- lokalizacji (dotyczy zbiorników podziemnych, co do których zaleca się, by były położone pod trawnikami lub innymi obiektami nieobciążonymi ruchem. W przeciwnym razie zbiornik powinien wytrzymywać ruch i postój pojazdów o masie do 20 ton).
Ochrona przeciwpożarowa – zbiorniki naziemne czy podziemne?
Zbiorniki przeciwpożarowe dostępne są w różnych wariantach, różniących się m.in. pojemnością, materiałem wykonania i sposobem montażu. Pod tym ostatnim względem wyróżniamy zbiorniki naziemne i podziemne. Naziemne mogą być montowane, jeśli pozwalają na to uwarunkowania terenowe oraz brak ograniczeń przestrzennych.
Zaletą zbiorników naziemnych jest łatwość prowadzenia regularnych przeglądów oraz serwisowania. Wszystkie elementy konstrukcyjne – od pokrycia dachowego, przez rurociągi, po systemy monitorowania – są łatwo dostępne, co pozwala na szybką kontrolę i naprawę potencjalnych usterek.
Zaletą zbiorników podziemnych jest natomiast oszczędność miejsca na powierzchni i ograniczenia widoczności instalacji (ważne z punktu widzenia estetyki). To przekłada się na możliwość lepszego zagospodarowania terenu – zbiornik nie zabiera cennej powierzchni użytkowej i może być umiejscowiony np. pod parkingiem lub placem. Podziemna lokalizacja zapewnia także dobrą ochronę przed skrajnymi temperaturami. Przykrycie zbiornika warstwą ziemi sprawia zaś, że woda jest mniej narażona na działanie mrozu – zwłaszcza, że konstrukcje tego typu zwykle wyposażone są w dodatkową izolację. Dzięki temu inwestor zyskuje pewność co do tego, że woda gaśnicza dostępna będzie nawet przy ujemnych temperaturach.
Zbiorniki przeciwpożarowe to ważna część systemu ochrony przeciwpożarowej w miejscach szczególnie narażonych na wystąpienie pożaru. Przy ich wyborze warto zwrócić uwagę nie tylko na zgodność z obowiązującymi normami, ale też typ konstrukcji – tak, by umożliwiał on efektywne wykorzystanie przestrzeni na posesji i zapewniał dostęp do wody w różnych warunkach.