Wybór odpowiedniego systemu do zarządzania ściekami to istotny element przy budowie domu, zwłaszcza na terenach bez dostępu do kanalizacji miejskiej. Jednym z popularnych rozwiązań jest szambo bezodpływowe. W artykule przyjrzymy się, czym jest szambo bezodpływowe, z jakich materiałów może być wykonane, jak działa oraz kiedy warto je zainstalować.
Co to jest szambo bezodpływowe i z czego jest wykonane?
Szambo bezodpływowe to podziemny zbiornik na ścieki, który nie jest podłączony do sieci kanalizacyjnej. Jest to rozwiązanie stosowane na działkach, gdzie nie ma możliwości podłączenia do kanalizacji miejskiej. Szamba bezodpływowe mogą być wykonane z różnych materiałów, najczęściej z betonu lub tworzywa sztucznego.
Betonowe szamba są cięższe i bardziej wytrzymałe, co sprawia, że są mniej podatne na wypchnięcie przez wody gruntowe. Dzięki swojej masie stabilnie osadzają się w ziemi i są bardziej odporne na uszkodzenia mechaniczne. Są również bardziej trwałe, co czyni je popularnym wyborem w miejscach o wysokim poziomie wód gruntowych.
Szamba z tworzywa sztucznego, zazwyczaj wykonane z polietylenu lub włókna szklanego, są lżejsze i łatwiejsze w transporcie oraz montażu. Ich lekkość może jednak stanowić problem w przypadku wysokich wód gruntowych, gdyż mogą być one wypychane na powierzchnię. Plastikowe zbiorniki są również mniej wytrzymałe na uszkodzenia mechaniczne, ale ich montaż jest szybszy i prostszy.
Bez względu na materiał, z którego wykonane jest szambo, jego głównym zadaniem jest gromadzenie ścieków z domowej instalacji kanalizacyjnej. Zbiornik musi być szczelny, aby zapobiegać przedostawaniu się nieczystości do gruntu i wód podziemnych. Montaż szamba powinien być przeprowadzony zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami, aby zapewnić jego bezpieczne i efektywne funkcjonowanie.
Jak działa szambo?
Szambo bezodpływowe działa jako zbiornik do gromadzenia ścieków z domowej instalacji kanalizacyjnej. Ścieki z domu, takie jak woda z prysznica, toalety, kuchni i pralki, są odprowadzane rurami do szamba. W zbiorniku tym odbywa się ich przechowywanie do czasu, aż zostaną usunięte przez specjalistyczny tabor asenizacyjny.
Szambo składa się z kilku podstawowych elementów:
- Zbiornik – wykonany z betonu lub tworzywa sztucznego, stanowi główną część szamba, w której gromadzone są ścieki.
- Rura doprowadzająca ścieki – łączy domową instalację kanalizacyjną z szambem, umożliwiając swobodny przepływ ścieków do zbiornika.
- Wentylacja – system wentylacyjny, który zapobiega gromadzeniu się gazów w zbiorniku i zapewnia ich bezpieczne odprowadzenie.
- Właz rewizyjny – umożliwia dostęp do wnętrza zbiornika w celu jego opróżnienia oraz przeprowadzania inspekcji i konserwacji.
Szambo jest szczelnym zbiornikiem, co oznacza, że ścieki nie mogą się z niego wydostawać do gruntu. Jest to ważne, aby zapobiegać skażeniu gleby i wód gruntowych. Regularne opróżnianie szamba jest niezbędne, aby zapewnić jego prawidłowe funkcjonowanie. Częstotliwość opróżniania zależy od wielkości zbiornika oraz ilości generowanych ścieków, zazwyczaj odbywa się co kilka tygodni do kilku miesięcy.

Proces opróżniania szamba polega na usunięciu zawartości zbiornika za pomocą specjalistycznych pojazdów asenizacyjnych, które transportują ścieki do punktów zlewnych. Jest to ważny krok, aby utrzymać higienę i bezpieczeństwo systemu kanalizacyjnego.
Szambo może być jedno- lub dwukomorowe. Szambo jednokomorowe to najprostsza forma, gdzie wszystkie ścieki trafiają do jednego zbiornika. Szambo dwukomorowe posiada przegrodę, która oddziela ścieki stałe od płynnych, co pozwala na częściowe rozkładanie się ścieków płynnych i odprowadzanie ich do gruntu, zmniejszając tym samym częstotliwość opróżniania.
W jakich sytuacjach montuje się szambo w domu?
Szambo bezodpływowe montuje się najczęściej w sytuacjach, gdy nie ma możliwości podłączenia nieruchomości do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Dotyczy to przede wszystkim działek budowlanych położonych na terenach wiejskich, w odległych rejonach oraz na nowo powstałych osiedlach, gdzie infrastruktura kanalizacyjna jeszcze nie została zbudowana. Jest to rozwiązanie tymczasowe lub stałe, w zależności od planów rozwoju lokalnej infrastruktury.
Innym scenariuszem, w którym szambo jest instalowane, są domki letniskowe i działki rekreacyjne. W takich miejscach użytkowanie kanalizacji jest sezonowe, co sprawia, że budowa pełnej sieci kanalizacyjnej jest nieopłacalna. Szambo jest wówczas wygodnym i ekonomicznym rozwiązaniem, które umożliwia korzystanie z podstawowych udogodnień sanitarnych.
Szambo znajduje również zastosowanie w przypadkach, gdy warunki gruntowe i hydrologiczne uniemożliwiają budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Wysoki poziom wód gruntowych, mała powierzchnia działki czy nieodpowiedni rodzaj gleby mogą stanowić przeszkodę w instalacji systemów oczyszczania ścieków. W takich sytuacjach szambo jest jedyną praktyczną alternatywą.
Jakie są największe wady szamba?
Jedną z największych wad szamba bezodpływowego jest konieczność regularnego opróżniania zbiornika. W zależności od pojemności szamba oraz ilości generowanych ścieków, może to oznaczać konieczność wywozu nieczystości co kilka tygodni lub miesięcy. Proces ten wiąże się z kosztami, które mogą się sumować w skali roku do znacznych kwot.

Do największych wad szamba na działce zaliczyć można:
- Regularne opróżnianie zbiornika
- Koszty wywozu nieczystości
- Ryzyko nieszczelności
- Możliwość zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych
Kolejną wadą jest ryzyko nieszczelności. Nieszczelne szambo może prowadzić do zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych, co stanowi zagrożenie dla środowiska oraz zdrowia ludzi i zwierząt. Aby temu zapobiec, konieczne jest regularne sprawdzanie szczelności zbiornika oraz przeprowadzanie konserwacji i napraw.
Szamba są również mniej ekologiczne w porównaniu do przydomowych oczyszczalni ścieków. Oczyszczalnie pozwalają na naturalne i efektywne przetwarzanie ścieków, minimalizując ich wpływ na środowisko.
Czym jest szambo ekologiczne?
Szambo ekologiczne, często nazywane również przydomową oczyszczalnią ścieków, to system zaprojektowany do ekologicznego zarządzania ściekami. W przeciwieństwie do tradycyjnych szamb bezodpływowych, szamba ekologiczne są bardziej zaawansowane technologicznie i przyjazne dla środowiska. Ich głównym zadaniem jest nie tylko przechowywanie, ale także oczyszczanie ścieków przed ich odprowadzeniem do gruntu.
Szambo ekologiczne działa na zasadzie biologicznego rozkładu zanieczyszczeń. Proces ten jest realizowany przez mikroorganizmy, które rozkładają organiczne składniki ścieków. System składa się z kilku komór, gdzie w każdej z nich zachodzą różne etapy oczyszczania. Pierwsza komora służy do sedymentacji, gdzie oddzielane są większe zanieczyszczenia stałe. Następnie ścieki przepływają do komór, w których zachodzi proces biologicznego rozkładu dzięki obecności bakterii.
Oczyszczone ścieki są następnie odprowadzane do systemu drenażowego, który rozprowadza je po gruncie. Dzięki temu procesowi woda, która trafia do środowiska, jest wolna od zanieczyszczeń i bezpieczna dla otoczenia. Ważnym elementem szamba ekologicznego jest system napowietrzania, który dostarcza tlen niezbędny do efektywnej pracy bakterii.
Szambo ekologiczne wymaga regularnej konserwacji, ale jest to proces mniej uciążliwy niż w przypadku tradycyjnych szamb bezodpływowych. Konieczne jest okresowe dodawanie bakterii oraz przegląd i czyszczenie systemu.
