Program „Czyste powietrze” to rządowa inicjatywa mająca na celu poprawę jakości powietrza w Polsce poprzez dofinansowanie wymiany starych, nieefektywnych źródeł ciepła i przeprowadzenie prac termomodernizacyjnych w budynkach mieszkalnych. Dofinansowanie można uzyskać na różnorodne prace, które przyczynią się do zmniejszenia emisji szkodliwych substancji do atmosfery.
Czym jest program „Czyste powietrze”?
Program „Czyste powietrze” został uruchomiony we wrześniu 2018 roku i planowo ma trwać do 2029 roku. Głównym celem programu jest walka ze smogiem poprzez zmniejszenie emisji zanieczyszczeń powstających przy spalaniu niskiej jakości paliw w przestarzałych piecach i kotłach. Program przewiduje dofinansowanie na wymianę źródeł ciepła na nowoczesne, bardziej ekologiczne oraz na przeprowadzenie prac termomodernizacyjnych, takich jak ocieplenie budynków czy wymiana stolarki okiennej i drzwiowej.
Program finansowany jest przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Jest to jeden z najważniejszych elementów polityki antysmogowej w Polsce, mający na celu poprawę jakości powietrza i zdrowia mieszkańców.
Do kogo skierowany jest program „Czyste powietrze”? Ile można dostać?
Program „Czyste powietrze” jest skierowany do właścicieli oraz współwłaścicieli budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub wydzielonych lokali mieszkalnych z wyodrębnioną księgą wieczystą. Program oferuje trzy poziomy dofinansowania, dostosowane do różnych grup beneficjentów w zależności od ich dochodów.
- Podstawowy poziom dofinansowania przeznaczony jest dla osób fizycznych, których dochód roczny nie przekracza 135 000 zł. Dofinansowanie można otrzymać w formie dotacji lub dotacji na częściową spłatę kapitału kredytu bankowego.
- Podwyższony poziom dofinansowania jest skierowany do właścicieli budynków, którzy spełniają dodatkowe warunki dochodowe. Przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie może przekraczać 1894 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 2651 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Dofinansowanie dostępne jest w formie dotacji, dotacji z prefinansowaniem, dotacji na częściową spłatę kredytu bankowego oraz pożyczki dla gmin (uruchamiane w późniejszym terminie).
- Najwyższy poziom dofinansowania jest adresowany do osób o najniższych dochodach. Aby się kwalifikować, przeciętny miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie może przekraczać 1090 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub 1526 zł w gospodarstwie jednoosobowym. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej przez beneficjenta, jego roczny przychód nie może przekroczyć dwudziestokrotności minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dofinansowanie dostępne jest w formie dotacji, dotacji z prefinansowaniem oraz pożyczki dla gmin.
Maksymalna kwota dofinansowania może wynosić nawet do 53 tysięcy złotych, przy czym ostateczna kwota zależy od poziomu dochodów wnioskodawcy oraz zakresu przeprowadzanych prac. Program oferuje także różne formy wsparcia finansowego, takie jak dotacja, dotacja z prefinansowaniem oraz dotacja na częściową spłatę kredytu bankowego.
Jak skorzystać z programu „Czyste powietrze”?
Skorzystanie z programu „Czyste powietrze” wymaga przejścia przez kilka etapów. Poniżej przedstawiamy szczegółowy przewodnik, jak to zrobić:
Najpierw zapoznaj się z dokumentami programowymi, które są dostępne na stronach internetowych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) oraz w serwisie gov.pl. Dokumentacja zawiera regulamin programu, instrukcje wypełniania wniosków oraz inne potrzebne formularze. Następnie załóż konto w generatorze wniosków o dofinansowanie (GWD) na stronie www.gwd.nfosigw.gov.pl, który będzie niezbędny do składania wniosku i dalszej obsługi procesu.
Składanie wniosków:
- Przez internet:
- Wypełnij wniosek w systemie GWD, a następnie podpisz go kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym.
- Prześlij wniosek do odpowiedniego WFOŚiGW za pośrednictwem ePUAP, dołączając wymagane załączniki w formie elektronicznej.
- W urzędzie:
- Jeśli nie masz podpisu elektronicznego, po wypełnieniu wniosku w GWD, wydrukuj go, podpisz odręcznie i dostarcz do właściwego WFOŚiGW wraz z papierowymi załącznikami. Upewnij się, że wniosek jest zatwierdzony w systemie GWD i posiada status „oczekuje na złożenie”.
- W gminnym punkcie konsultacyjno-informacyjnym:
- Sprawdź, czy Twoja gmina ma podpisaną umowę z WFOŚiGW. W takim punkcie możesz uzyskać pomoc przy składaniu wniosku.
Za pośrednictwem banku:
- Udaj się do oddziału banku, który przystąpił do programu „Czyste powietrze” i złóż wniosek o Kredyt Czyste Powietrze. Bankowy konsultant pomoże Ci wypełnić niezbędne dokumenty.
- Po przyznaniu kredytu, bank przekaże Twój wniosek o dotację do odpowiedniego WFOŚiGW.
- Po pozytywnej decyzji WFOŚiGW, bank wypłaci kredyt. W przypadku zabezpieczenia kredytu gwarancją Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK), wypłata nastąpi po podpisaniu umowy dotacji.
- Masz 18 miesięcy na zrealizowanie inwestycji i złożenie wniosku o jej rozliczenie do WFOŚiGW. Po pozytywnej weryfikacji dokumentów zakupowych, WFOŚiGW wypłaci dotację, która zostanie przelana na rachunek Twojego kredytu.
Wnioski można składać przez serwis gov.pl, bezpośrednio w systemie GWD lub w gminnych punktach konsultacyjno-informacyjnych. Każda z tych opcji ma swoje wymagania dotyczące załączników i podpisów, dlatego warto dokładnie przeczytać instrukcje i wybrać najdogodniejszą metodę.
Co można wymienić dzięki programowi „Czyste powietrze”?
Program „Czyste powietrze” oferuje szeroki zakres możliwości dofinansowania na różne działania mające na celu poprawę efektywności energetycznej budynków oraz redukcję emisji zanieczyszczeń. Dzięki programowi można przeprowadzić następujące modernizacje:
- Wymiana źródła ciepła: Jednym z głównych elementów programu jest wymiana tzw. „kopciuchów”, czyli starych, nieefektywnych kotłów na paliwa stałe, na nowoczesne, efektywne i ekologiczne źródła ciepła. Można uzyskać dofinansowanie na zakup i montaż kotłów na pellet, kotłów gazowych, kotłów olejowych, pomp ciepła powietrze-woda oraz gruntowych pomp ciepła.
- Modernizacja instalacji grzewczej: Program przewiduje dofinansowanie na demontaż starej i montaż nowej instalacji centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej (cwu), w tym instalacji kolektorów słonecznych.
- Ocieplenie budynku: Dofinansowanie można uzyskać na ocieplenie przegród budowlanych, co obejmuje izolację ścian zewnętrznych, dachów, stropodachów, podłóg i fundamentów. Celem jest zmniejszenie strat ciepła i poprawa efektywności energetycznej budynku.
- Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej: Program obejmuje również wymianę okien, drzwi zewnętrznych oraz bram garażowych. Nowoczesna stolarka okienna i drzwiowa charakteryzuje się lepszymi parametrami izolacyjnymi, co przyczynia się do zmniejszenia zapotrzebowania na energię cieplną.
- Zakup rekuperacji: Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacja, pozwala na poprawę jakości powietrza wewnątrz budynku przy jednoczesnym zmniejszeniu strat ciepła. Program „Czyste powietrze” oferuje dofinansowanie na zakup i montaż systemów rekuperacji.
- Montaż instalacji fotowoltaicznej: Można również uzyskać dofinansowanie na montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej (paneli słonecznych), które pozwalają na produkcję energii elektrycznej z odnawialnych źródeł, co redukuje koszty energii elektrycznej i emisję CO2.
Maksymalne kwoty dofinansowania zależą od poziomu dochodów wnioskodawcy oraz zakresu przeprowadzanych prac:
- Do 66 000 zł w podstawowym poziomie dofinansowania.
- Do 99 000 zł w podwyższonym poziomie dofinansowania.
- Nawet do 135 000 zł w przypadku najwyższego poziomu dofinansowania, przy kompleksowej termomodernizacji.
Dodatkowo można uzyskać do 1 200 zł na audyt energetyczny, który jest wymagany przy kompleksowej termomodernizacji. Im niższy dochód beneficjenta, tym wyższy procent dofinansowania, co czyni program bardziej dostępnym dla osób o mniejszych możliwościach finansowych.
Kto nie dostanie dofinansowania „Czyste powietrze”?
Nie każdy może skorzystać z dofinansowania w ramach programu „Czyste powietrze”. Oto, kto jest wykluczony z możliwości otrzymania wsparcia:
Osoby, które nie spełniają wymagań programu, nie będą mogły skorzystać z dofinansowania. Jednym z kluczowych wymogów jest wykonanie obowiązkowego audytu energetycznego. Audyt ten jest niezbędny, ponieważ dostarcza szczegółowych informacji o potrzebach energetycznych budynku, co pozwala na właściwe zaplanowanie działań modernizacyjnych. Bez tego audytu nie można przystąpić do programu.
Dofinansowanie nie zostanie przyznane również osobom, które nie mogą udowodnić prawa do nieruchomości. Wnioskodawca musi być właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub wydzielonego lokalu mieszkalnego z wyodrębnioną księgą wieczystą. Brak odpowiednich dokumentów potwierdzających prawo do nieruchomości dyskwalifikuje wnioskodawcę z programu.
Dodatkowo, od 22 kwietnia 2024 roku, audyt energetyczny jest obligatoryjny dla wszystkich poziomów dofinansowania. Koszt wykonania audytu jest refinansowany w ramach programu, jednak jego brak uniemożliwia uzyskanie wsparcia. Dlatego warto skorzystać z usługi audytu energetycznego, aby zwiększyć swoje szanse na otrzymanie dofinansowania i spełnić wszystkie wymogi programu.