Kompostowanie jest świetnym sposobem na ekologiczne zagospodarowanie odpadów organicznych z domu i ogrodu, przekształcając je w bogaty w składniki odżywcze nawóz. Budowa własnego kompostownika to nie tylko prosta, ale i satysfakcjonująca praca, która przyniesie korzyści zarówno ogrodowi, jak i środowisku. W tym artykule przeprowadzimy Cię przez proces tworzenia różnych typów kompostowników, zaczynając od najprostszych modeli drewnianych, po bardziej trwałe konstrukcje murowane.
Z czego można zrobić kompostownik?
Kompostownik można zbudować z różnorodnych materiałów, które często masz już pod ręką w domu lub garażu. Popularne opcje to:
- Drewno: Wytrzymałe i łatwo dostępne, deski lub palety są często wykorzystywane do budowy kompostowników. Drewno jest estetyczne i łatwo się je obrabia, ale wymaga odpowiedniego zabezpieczenia przed wilgocią i szkodnikami.
- Palety: To ekonomiczne i ekologiczne rozwiązanie, ponieważ często można je zdobyć za darmo lub za niewielką opłatą. Palety są już gotowe do zmontowania i pozwalają na szybką budowę.
- Beton lub cegły: Są idealne do budowy trwalszego i bardziej stabilnego kompostownika. Chociaż cięższe i droższe w montażu, zapewniają doskonałą izolację i trwałość.
- Plastikowe pojemniki: Są lekkie, łatwe w montażu i niedrogie. Mogą służyć jako kompostowniki, zwłaszcza na małych przestrzeniach, takich jak balkony.
Wybór materiałów zależy od twoich potrzeb, dostępności materiałów oraz planowanego rozmiaru i lokalizacji kompostownika.
Jak zrobić kompostownik murowany?
Kompostownik murowany to trwała i estetyczna alternatywa dla modeli drewnianych. Jest idealny dla osób, które planują długotrwałe kompostowanie i potrzebują konstrukcji, która wytrzyma różne warunki pogodowe przez wiele lat. Oto jak możesz zbudować kompostownik murowany krok po kroku.
Murowany kompostownik najczęściej buduje się z cegieł, bloków betonowych lub kamienia. Każdy z tych materiałów zapewni solidność i trwałość konstrukcji. Ważne jest, aby wybrać materiał, który będzie kompatybilny z estetyką Twojego ogrodu oraz zapewni odpowiednią cyrkulację powietrza, co jest kluczowe dla procesu kompostowania.
Zacznij od przygotowania solidnego fundamentu. Wykop niewielkie zagłębienie na obszarze, gdzie ma stanąć kompostownik, i wypełnij je warstwą żwiru dla lepszego drenażu. Następnie, jeśli używasz cegieł lub kamienia, możesz położyć warstwę zaprawy murarskiej, która posłuży jako stabilna podstawa dla pierwszego rzędu materiału.
Prosty kompostownik ze starych palet i desek.
Układaj materiał, tworząc trzy ściany kompostownika. Pamiętaj, aby pozostawić odpowiednie otwory dla cyrkulacji powietrza. Możesz to zrobić, zostawiając szczeliny między niektórymi cegłami lub używając specjalnych bloczków wentylacyjnych. Ściany powinny być na tyle wysokie, aby pomieścić przewidywaną ilość odpadów, ale także zapewnić łatwy dostęp do mieszania i wyjmowania kompostu.
Na zakończenie możesz dodać elementy takie jak drewniane lub metalowe drzwiczki, które ułatwią dostęp do kompostu, a także pokrywę lub dach, aby chronić materiał przed nadmiernym deszczem czy słońcem. Pokrywa jest również przydatna, jeśli chcesz kontrolować wilgotność i temperaturę wewnątrz kompostownika.
Jak zrobić kompostownik z desek?
Budowa kompostownika z desek to ekonomiczne i efektywne rozwiązanie, które pozwala na szybkie zorganizowanie miejsca na odpady organiczne w ogrodzie. Proces budowy jest stosunkowo prosty i można go przeprowadzić, wykorzystując podstawowe narzędzia oraz materiały dostępne w każdym sklepie budowlanym lub recyklingu.
- Wybór materiału: Najpierw zdecyduj, czy chcesz użyć nowych desek czy odzyskanych, na przykład z palet. Deski odzyskane są tańszą i bardziej ekologiczną opcją, jednak mogą wymagać dodatkowej obróbki, takiej jak szlifowanie czy malowanie, aby były trwalsze i estetycznie prezentowały się w ogrodzie.
- Przygotowanie narzędzi: Będziesz potrzebować młotka, gwoździ, wiertarki, wkrętów, piły oraz ewentualnie impregnatu do drewna, który zabezpieczy kompostownik przed wilgocią i szkodnikami.
- Konstrukcja ramy: Zacznij od zbudowania prostokątnej lub kwadratowej ramy, która posłuży jako baza dla kompostownika. Użyj czterech słupków jako narożników, w które wbijesz lub przykręcisz deski boczne. Wysokość ramy zależy od twoich potrzeb, ale standardowo wynosi około 1 metra.
- Montaż ścian: Przymocuj deski boczne do słupków, tworząc ściany kompostownika. Zostaw między nimi małe szpary, które zapewnią odpowiednią cyrkulację powietrza niezbędną do procesu kompostowania. Szpary te powinny być na tyle małe, by materiał organiczny się przez nie nie przesypywał, ale dostatecznie duże, aby umożliwić przepływ powietrza.
- Dach i dostęp: Zdecyduj, czy chcesz, aby Twój kompostownik miał otwieraną górną część, co ułatwi dodawanie odpadów i mieszanie kompostu. Możesz również zbudować prosty, płaski dach, który ochroni kompost przed nadmiernym deszczem.
- Ochrona i konserwacja: Po złożeniu kompostownika zaleca się jego pomalowanie lub impregnację, aby zabezpieczyć drewno przed wilgocią i przedłużyć jego żywotność.
Budowa kompostownika z desek nie tylko przyczynia się do recyklingu odpadów organicznych, ale również stanowi atrakcyjny element ogrodowej przestrzeni.
Gdzie postawić kompostownik?
Wybór odpowiedniego miejsca na umieszczenie kompostownika w ogrodzie ma istotny wpływ na efektywność kompostowania oraz na wygodę użytkowania. Idealne miejsce na kompostownik to takie, które zapewnia równowagę między dostępem do słońca a cieniem w ciągu dnia. Nadmiar słońca może bowiem wysuszyć kompost, podczas gdy zbyt dużo cienia może spowalniać proces rozkładu przez obniżenie temperatury.
Kompostownik powinien być również osłonięty przed silnym wiatrem, który mógłby wychładzać go zimą i rozpraszać lekkie materiały kompostowe. Umiejscowienie go blisko źródeł odpadów organicznych, jak ogród warzywny czy kuchnia, ułatwi regularne dodawanie nowych warstw odpadów i utrzymanie odpowiedniej wilgotności kompostu. Ważne jest też, aby kompostownik był łatwo dostępny, co ułatwi jego obsługę, a jednocześnie nie powinien dominować w przestrzeni ogrodu, co jest istotne zwłaszcza w mniejszych ogrodach.
Kompostując na pryzmie, warto zapewnić dostęp świeżego powietrza do jej środka!
Warto też zachować odpowiednią odległość od domu i miejsc wypoczynkowych, aby unikać ewentualnych nieprzyjemnych zapachów, które mogą towarzyszyć procesowi kompostowania, nawet jeśli są one minimalne i dobrze kontrolowane.
Czy kompostownik powinien mieć dno?
Decyzja o tym, czy kompostownik powinien mieć dno, zależy od kilku czynników, w tym od rodzaju gleby, dostępności materiałów i osobistych preferencji ogrodnika. Oto kilka kluczowych aspektów, które warto rozważyć, decydując o konstrukcji dna w kompostowniku:
Zalety kompostownika bez dna:
- Dostęp do organizmów glebowych: Brak dna umożliwia dżdżownicom i innym korzystnym organizmom glebowym swobodne wnikanie do stosu kompostowego, co przyspiesza proces rozkładu materii organicznej.
- Naturalny drenaż: Bez dna nadmiar wody może swobodnie odpływać, co zapobiega nadmiernemu nawilżeniu i gnicie kompostu.
- Korzenie roślin: Niektóre rośliny mogą korzystać z bogatych w składniki odżywcze warstw kompostu, gdy ten jest bezpośrednio na ziemi.
Zalety kompostownika z dnem:
- Ochrona przed szkodnikami: Dno może zapobiegać dostępowi gryzoni i innych niepożądanych zwierząt, które mogłyby zakłócić proces kompostowania lub rozprzestrzeniać choroby.
- Łatwość utrzymania: Kompostownik z dnem jest często łatwiejszy do utrzymania czystości wokół, co jest ważne, szczególnie w mniejszych przestrzeniach, takich jak miejskie ogrody.
Jeśli zdecydujesz się na konstrukcję kompostownika z dnem, możesz użyć różnych materiałów. Siatka z drobnym oczkiem lub perforowana płyta mogą zapewnić cyrkulację powietrza przy jednoczesnym zapobieganiu dostępu szkodników. Folia krajobrazowa to kolejna opcja, która zabezpiecza przed chwastami, ale może ograniczać drenaż.
Co można kompostować w kompostowniku?
Do kompostownika można wkładać szeroką gamę odpadów organicznych, które z czasem rozkładają się na wartościowy nawóz. Jednak nie wszystkie materiały nadają się do kompostowania, a ich niewłaściwy wybór może spowolnić proces rozkładu lub nawet zaszkodzić jakości kompostu.
Co można wkładać do kompostownika:
- Resztki kuchenne: Do kompostownika można dodawać obierki warzyw i owoców, fusy z kawy wraz z filtrami papierowymi, torebki herbaty, skorupki jaj oraz resztki surowych warzyw i owoców.
- Odpady ogrodowe: Liście, drobno pokrojone gałęzie, trawa po koszeniu, rośliny ogrodowe oraz stare kwiaty są świetnym dodatkiem do kompostownika. Warto jednak pamiętać, aby nie dodawać chorych roślin, które mogłyby przenieść patogeny na kompost.
- Inne materiały organiczne: Słoma, trociny, zgnieciony papier i tektura bez nadruków chemicznych, skorupki orzechów oraz włókna naturalne takie jak bawełna czy wełna również mogą być kompostowane.
Do kompostownika można wrzucać właściwie wszystko.
Czego nie dawać do kompostownika:
- Mięso i produkty mleczne: Resztki mięsne, ryby, tłuszcze, oleje oraz produkty mleczne nie powinny być dodawane do kompostownika, ponieważ mogą przyciągać szkodniki i wydzielać nieprzyjemne zapachy.
- Resztki gotowanych potraw: Gotowane potrawy, szczególnie te przyprawione lub zawierające oleje i tłuszcze, mogą spowalniać proces kompostowania i przyciągać niechciane zwierzęta.
- Choroby roślin i chwasty: Chwasty, szczególnie te z nasionami, i rośliny dotknięte chorobami mogą przenosić swoje problemy do kompostu, a następnie do całego ogrodu.
- Odpady nieorganiczne: Plastik, szkło, metal czy inne syntetyczne materiały nie rozkładają się i nie powinny być dodawane do kompostownika.
Kompostowanie jest skutecznym sposobem na redukcję odpadów i produkcję bogatego w składniki odżywcze nawozu, ale wymaga świadomego zarządzania tym, co jest dodawane do kompostownika. Dzięki przestrzeganiu tych wytycznych, możesz cieszyć się zdrowym i produktywnym kompostem, który wspomoże Twój ogród.